I. Uống gì để tỉnh táo không buồn ngủ?
Cà phê có chứa cafein có ưu điểm giúp tăng cường sự tỉnh táo và tập trung. Tuy nhiên, sử dụng cà phê quá nhiều hoặc bỏ giữa chừng, ngưng dùng đột ngột có thể dẫn tới một số tác hại như: gây cảm giác phụ thuộc (bỏ giữa chừng thấy mệt mỏi, khó chịu, đau đầu, mất ngủ), mẫn cảm hoặc tác dụng phụ (có những trường hợp sau khi uống đồ uống này xong thì cảm thấy cơ thể bị kích động, bồn chồn không yên, rối loạn tiêu hóa)... Ngoài cà phê bạn có thể tham khảo những đồ uống thay thế giúp cơ thể tỉnh táo sau đây.
1. Matcha trà xanh
Bột matcha được làm từ trà xanh, từ lá trà chứa nhiều diệp lục, dưỡng chất tốt cho sức khỏe như axit amin L-theanine giúp xoa dịu căng thẳng áp lực, tinh thần thư thái. Mặc dù chứa lượng cafein thấp hơn so với cà phê nhưng cũng đủ duy trì tăng khả năng tập trung, giảm mệt mỏi, tỉnh táo không buồn ngủ.
Một ưu điểm nữa khi uống matcha sẽ không có hiện tượng bồn chồn, tâm trạng kích động, quay cuồng như say cà phê.
Để pha một ly matcha, bạn thực hiện đơn giản theo các bước sau đây:
- Mua bột trà xanh matcha chất lượng ở các thương hiệu, cơ sở sản xuất uy tín
- Pha bột matcha đã mua vào cốc nước ấm và khuấy đều cho tan hết bột.
- Tiếp đó bạn có thể thêm nước lọc, đường hoặc đá viên tùy sở thích cho vào bình rồi lắc đều tay. Nên hòa đường tan vào nước trà trước khi cho đá. Hoặc để bên trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi lấy ra uống.
Trà matcha giúp xoa dịu căng thẳng, tinh thần thư thái, tỉnh táo
2. Cacao nóng
Nếu bạn đang băn khoăn uống gì để tỉnh táo, không buồn ngủ thì một ly cacao nóng cũng là một lựa chọn tốt. Cacao với vị ngọt béo ngậy, thơm ngon, giúp tăng cường sự tập trung và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra trong cacao có chứa các chất như theobromine, alkaloid... có tác dụng kích thích các tế bào thần kinh giúp tăng khả năng tỉnh táo, cơ thể hoạt động linh hoạt hơn. Hàm lượng theobromine trong cacao thấp hơn cafein nhiều lần nên không gây nghiện hay ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thần kinh.
Bên cạnh đó, cacao cũng có chứa một hoạt chất quý giá đó chính là polyphenol. Hoạt chất này có khả năng tăng tỷ lệ serotonin trong não - tác động trực tiếp đến tâm trạng của bạn. Serotonin còn có tên gọi khác là "hormone hạnh phúc" tác dụng giữ cho tinh thần vui vẻ, phấn chấn, lạc quan.

Cacao nóng kích thích tế bào thần kinh tăng tỉnh táo, cơ thể hoạt động linh hoạt
3. Nước lọc ấm
Uống một ly nước lọc ấm khi thức dậy và bắt đầu một ngày mới đây là mẹo hay giúp hạn chế buồn ngủ nếu hôm trước bạn thức khuya. Cơ thể sau khi trải qua một giấc ngủ dài vào ban đêm sẽ mất nước khiến bạn cảm thấy uể oải, lờ đờ, ngáp ngắn ngáp dài chỉ muốn ngủ tiếp. Ly nước lọc uống lúc mới thức dậy sẽ giúp bù đắp lại lượng nước bị thiếu hụt giúp não hoạt động tốt, người tỉnh táo sảng khoái.
Bên cạnh đó, nước cũng rất cần thiết duy trì hoạt động trong cả ngày dài, thúc đẩy hoạt động trao đổi chất diễn ra thuận lợi. Đồng thời nước cũng giúp cơ thể đào thải độc tố, tăng cường miễn dịch phòng ngừa bệnh tật.

Nước lọc cũng là loại thức uống giúp cơ thể tỉnh táo tăng cường thải độc
4. Nước ép táo
Nước ép táo cũng là một trong những thức uống giúp tỉnh tảo lành mạnh rất giàu vitamin, khoáng chất và đường tự nhiên. Loại đồ uống này sẽ giúp cơ thể luôn tràn đầy năng lượng, không còn xảy ra tình trạng mệt mỏi buồn ngủ trong nhiều giờ đồng hồ. Nước ép táo giàu vitamin C còn có công dụng hấp thụ sắt tốt hơn cho cơ thể, tăng nồng độ hemoglobin, vận chuyển oxy cho hồng cầu từ đỏ cải thiện thiếu máu do thiếu sắt, giúp não bộ hoạt động tập trung hơn.
Bên cạnh đó, nước ép táo dồi dào flavonoid tốt cho thị lực, bảo vệ sức khỏe đôi mắt một cách tự nhiên. Đồng thời tốt cho sức khỏe hệ tiêu hóa, phòng ngừa bệnh tim mạch.
Các bước thực hiện nước ép táo cũng rất đơn giản:
- Lựa chọn quả táo ngon, rửa sạch sẽ, loại bỏ vỏ, bổ quả táo ra thành các miếng nhỏ cho dễ ép.
- Ngâm các miếng táo trong một tô nước lọc, có vắt thêm chút chanh và bỏ ít muối vào sẽ giúp táo trắng và giòn ngon hơn.
- Cho táo vào chiếc máy ép, đổ thêm chút nước vào rồi ép lấy nước.
- Xong xuôi đổ nước ép táo ra cốc, vắt một ít chanh và cho thêm đá lạnh vào và thưởng thức.
5. Nước dừa
Nước dừa là đồ uống được nhiều người ưa thích vào những ngày thời tiết nóng bức, có hương vị thơm ngon và chứa nhiều chất bổ dưỡng. Nhất là khi cơ thể bị mất nước sinh ra chóng mặt, hoa mắt, mệt mỏi thiếu sức lực nước dừa cung cấp chất điện giải cân bằng chất lỏng nội mô, tế bào giúp người khỏe mạnh trở lại, tỉnh táo và hoạt động hiệu quả hơn.
Những chất điện giải quan trọng có trong nước dừa như natri, kali, chlorua... thúc đẩy trao đổi chất trong cơ thể, hỗ trợ chức năng hoạt động của cơ bắp và hệ thần kinh.
Chính nhờ những ưu điểm trên mà nước dừa cung cấp năng lượng hiệu quả. Vị ngọt thanh mát của nước dừa giúp tinh thần sảng khoái tỉnh táo hơn mà không gây cảm giác lâng lâng khó chịu, đau đầu như khi bị say cà phê.

Nước dừa có vị ngọt thanh mát giúp tinh thần sảng khoái
6. Chocolate sữa
Với hương vị gần giống như cacao nóng, chocolate sữa giúp cơ thể nạp lại năng lượng mau chóng. Thành phần hoạt chất tyrosine trong chocolate sữa khi vào cơ thể sẽ biến đổi thành dopamine. Chất này có tác dụng chống lại cơn buồn ngủ, giúp cho đầu óc bớt căng thẳng áp lực. Tuy nhiên bạn không nên dùng nhiều chocolate sữa vào buổi tối bởi có thể làm gián đoạn giấc ngủ.
Công thức pha ly chocolate sữa:
- Thanh socola mang ra băm nhỏ ra rồi sau đó cho vào nồi nhỏ, thêm vào một muỗng sữa đặc giúp làm ấm socola và tăng thêm hương vị béo ngậy.
- Tiếp theo bắc nồi đun sôi trên bếp, khuấy liên tục để trộn đều hỗn hợp và không bị vón cục.
- Đun đến khi thấy socola và sữa tan chảy quyện vào nhau thì bắc ra ngoài, để nguội là thức uống này đã hoàn thành.
7. Nước cam
Nước chanh và nước cam là hai loại thức uống mà bạn có thể chọn lựa giúp tỉnh táo khi cơn buồn ngủ xuất hiện. Nước cam có chứa hàm lượng vitamin C dồi dào, giúp tăng cường khả năng hấp thu sắt vào trong máu, giúp tăng cường đề kháng miễn dịch, giảm stress, cải thiện tâm tâm trạng, giảm mệt mỏi và cơ thể tỉnh táo hơn.
Bên cạnh đó, nước cam cũng chứa khoáng chất kali và nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ cơ thể khỏi những tác hại của gốc tự do như gây ra stress, mệt mỏi và suy giảm nhận thức.

Nước cam giúp cơ thể tỉnh táo, bổ sung năng lượng
8. Nước tăng lực
Nước tăng lực được bày bán rất nhiều trên thị trường. Uống vào buổi sáng trước giờ làm việc sáng giúp sảng khoái, tỉnh táo và tập trung không kém gì cafe. Tuy nhiên tác dụng chỉ đạt được trong khoảng thời gian ngắn. Chưa kể tiêu thụ thường xuyên dễ khiến cơ thể bị mất cân bằng, rơi vào tình trạng tăng cân mất kiểm soát, các bệnh về tim mạch, huyết áp.
Trong thành phần của nước tăng lực, ngoài cafein ra còn chứa một số thành phần phụ gia không nên dùng quá mức. Mẹ bầu dùng dưới 200mg và người lớn trưởng thành nên dưới 300mg là phù hợp.
9. Giấm táo
Giấm táo được dùng phổ biến và lâu đời với những lợi ích vô cùng tốt đối với sức khỏe con người. Thời điểm thích hợp nhất là khi uống vào mỗi buổi sáng có lợi cho não bộ. Thức uống thơm ngon bổ dưỡng này cung cấp nước cho cơ thể giúp bạn luôn tràn đầy sinh lực, tập trung cả trong cả ngày dài, tăng cường chức năng nhận thức.
Sở dĩ giấm táo có những công dụng như trên là nhờ một chất có tên là axit axetic giảm nguy cơ mắc bệnh đãng trí và căn bệnh alzheimer của người già. Tiêu thụ thường xuyên kiểm soát tốt cholesterol có lợi cho tim mạch, ngăn ngừa những cơn đau tim, đột quỵ hay tắc nghẽn mạch máu.
10. Nước ép củ cải đường
Củ cải đường được khoa học chứng minh có vô số chất dinh dưỡng, tốt cho cả sức khỏe thể chất và tinh thần. Nhất là sản sinh ra các tế bào miễn dịch, phòng ngừa tốt bệnh ung thư. Mỗi sáng khi thức giấc, ngồi thưởng thức một ly nước ép củ cải đường là cách khởi đầu tràn đầy sức sống.
Natri tự nhiên sẵn có trong củ cải đường giúp tăng lượng máu và oxy lên não, mang đến lợi ích kỳ diệu tăng cường trí nhớ, độ tập trung, giảm mệt mỏi.

Nước ép củ cải đường giúp tỉnh táo, giảm mệt mỏi
11. Nước ép cỏ lúa mì
Cỏ lúa mì chứa nhiều vitamin, axit amin và các khoáng chất thiết yếu. Ngoài ra nó cũng chứa nhiều các hợp chất oxy hóa bảo vệ các tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do. Kết quả là, nước ép cỏ lúa mì có thể giữ vai trò quan trọng ổn định lượng đường huyết, giảm thiểu đi tình trạng hoa mắt, chóng mặt, thiếu sức lực. Hơn nữa còn có tác dụng tích cực giảm viêm nhiễm, loại trừ tế bào ung thư.
Khi pha chế các bạn có thể ép cỏ lúa mì với một số các loại trái cây quen thuộc như cam, dứa, quả việt quất cho hương vị thơm ngon hơn.
12. Latte nghệ
Nghệ là một loại gia vị và thảo dược tốt cho sức khỏe song có mùi hơi gắt, nên kết hợp với một số nguyên liệu khác để dễ uống hơn lại tăng cường tác dụng. Latte nghệ là loại đồ uống có sự kết hợp thêm với sữa, mật ong, dầu dừa, bột gừng và bột quế mang lại nhiều lợi ích như tăng cường miễn dịch, thanh lọc cơ thể giúp có thêm nhiều năng lượng và sức sống, ngủ ngon sâu giấc, tỉnh táo vào ngày hôm sau. Ngoài ra còn tốt cho tiêu hóa, gan mật, kháng viêm, làm đẹp da từ bên trong.
Latte nghệ uống ngon hơn vào những ngày thời tiết lạnh, uống trước khi ngủ giúp ngủ ngon sâu giấc hơn. Công thức pha latte nghệ như sau:
Chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu:
- 140ml sữa hạnh nhân hoặc thay thế bằng đậu nành.
- Một thìa mỗi loại bột nghệ, mật ong, dầu dừa.
- Nửa thìa mỗi loại bột gừng, bột quế.
- Cho tất cả các nguyên liệu trên vào trong chiếc nồi, trộn đều hỗn hợp lên.
- Đun lửa nhỏ, đánh đều tay cho các nguyên liệu hòa quyện vào với nhau. Không đun sôi hẳn, ngay khi thấy đồ uống bốc khói thì tắt bếp.
- Dùng chiếc rây để chắt lọc, rót vào một chiếc cốc là bạn đã có thể thưởng thức cốc latte nghệ thơm ngon, bổ dưỡng, có mùi vị béo ngậy của sữa, nóng thơm của quế và chút đắng nhẹ của nghệ.
Latte nghệ thức uống giúp bạn ngủ ngon sâu giấc
II. Lưu ý khi dùng các loại đồ uống giúp tỉnh táo
Những loại đồ uống thay thế cà phê kể trên mang lại tác dụng tích cực cho sức khỏe. Song lưu ý cần thực hiện đúng cách:
- Chọn nguyên liệu để pha chế: Chọn những loại trái cây còn tươi, an toàn rõ nguồn gốc. Các nguyên liệu cần thiết khác cần đảm bảo chất lượng, mua nơi uy tín tránh hàng giả.
- Thực hiện đúng và đầy đủ các bước căn bản là yếu tố quan trọng để làm ra một thức uống thơm ngon, chuẩn vị.
- Pha chế đúng tỷ lệ giữa các nguyên liệu để không bị ảnh hưởng hương vị đồ uống. Chỉ cần có sự sai lệch nhỏ về tỷ lệ cũng khiến cho hương vị thay đổi.
- Thời điểm uống cũng rất quan trọng để đảm bảo lợi ích sức khỏe, cung cấp năng lượng tốt, tăng hấp thụ dinh dưỡng. Ngược lại uống sai thời điểm, uống quá nhiều có thể gây ra một số tác hại, không tốt cho sức khỏe.
- Tuy mang lại lợi ích không nhỏ nhưng cũng theo dõi phản ứng của cơ thể khi sử dụng các loại thức uống trên. Trong một số trường hợp nếu thấy cơ thể có biểu hiện bất thường thì cần xem xét lại. Nếu thức uống đó không phù hợp, bạn nên thay thế bằng đồ uống khác.
Trên đây là 12 loại thức uống giúp bạn tỉnh táo, tập trung có thể thay thế cho cà phê mà vẫn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Nếu bạn đang tìm kiếm một sự thay thế lành mạnh, hãy trải nghiệm những loại đồ uống có trong danh sách kể trên.