Bị đau bụng trên rốn sau khi ăn: Vì sao?

I. Đau bụng trên rốn sau khi ăn là như thế nào?

Đau bụng trên rốn hay chỉ tình trạng đau và khó chịu ở khu vực thượng có vị trí phía trên rốn và dưới xương ức. Đây nơi có các bộ phận bao tử (dạ dày), tá tràng, tuyến tụy và phần cuối thực quản. Đau bụng trên rốn sau khi ăn có nhiều mức độ đau khác nhau như mức độ nhẹ là cảm giác hơi âm ỉ, khó chịu cho đến có thể đau quặn từng cơn, đau dữ dội liên tục, hoặc cơn đau lan rộng từ trên rốn lan ra lưng, vai, vùng bụng dưới...

Có thể thấy khu vực trên rốn là vị trí của nhiều cơ quan chính vì thế mà ngoài dạ dày ra thì bị đau bụng trên rốn sau khi ăn có thể xuất phát từ nhiều lý do khác nữa liên quan đến tổn thương hoặc bệnh lý ở gan, tụy, ống dẫn mật, thận, niệu quản... Đây là những tình trạng về sức khỏe cần được thăm khám và can thiệp điều trị. 

XEM THÊM: Đau bụng lạnh người toát mồ hôi là bệnh gì?

II. Vì sao bị đau bụng trên rốn sau khi ăn?

Như vậy đau bụng trên rốn sau khi ăn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Để xác định được chính xác nguyên nhân, có thể căn cứ dựa trên vị trí (như đau bụng trên rốn phía bên phải, bên trái hoặc ở giữa) và mức độ biểu hiện cơn đau.

• Đau phía bên phải trên rốn: Phân định bằng góc 1/4 bên phải phía trên rốn ngăn với vùng bụng bên trái bằng xương ức. Đây là khu vực chứa các cơ quan như túi mật bên phải, một phần của gan cùng ống mật và một nửa của tuyến tụy.
• Đau phía bên trái trên rốn: Góc 1/4 bên trái phía trên rốn, là nơi có các cơ quan như dạ dày, tuyến tụy và lá lách. 
• Đau bụng ở trên rốn khu vực giữa bụng (còn gọi là đau thượng vị): Cơn đau tạo đây có thể xuất phát từ các vấn đề liên quan đến hệ tiêu hóa hoặc hệ thống mật. 

Sau đây là chi tiết những nguyên nhân phổ biến gây đau bụng trên rốn:

1. Viêm loét dạ dày

Viêm loét dạ dày chỉ tình trạng niêm mạc dạ dày bị tổn thương, bào mòn sau đó là xuất hiện những ổ viêm nhiễm. Viêm loét dạ dày có thể gây ra các cơn đau ở các vị trí khác nhau, tuy nhiên thì bị đau bụng trên rốn sau khi ăn là triệu chứng phổ biến nhất của bệnh lý này. Người bệnh đau nhiều hơn sau bữa ăn, đau nặng hơn về đêm. Ngoài ra còn kèm theo hiện tượng buồn nôn, đau tức bụng, ợ hơi ợ chua, cồn cào dạ dày, chán ăn do đau bụng và khó tiêu... Nặng hơn nữa thì kèm theo nôn mửa, đau thắt ngực dữ dội...

Bị đau bụng trên rốn sau khi ăn là triệu chứng khá phổ biến của bệnh viêm loét dạ dày

2. Hội chứng ruột kích thích (IBS)

Đây là bệnh lý tiêu hóa thường hay gặp, còn gọi là bệnh đại tràng co thắt. Các triệu chứng bệnh gây ra dai dẳng, khả năng tái phát cao. Điển hình như người bệnh bị đau bụng vùng thượng vị, hay có cảm giác buồn ói, táo bón và tiêu chảy xen kẽ, cứ ăn vào là buồn đi đại tiện. Nhiều trường hợp táo bón lâu ngày khiến độc tố tích tụ, thấm ngược vào trong cơ thể gây mệt mỏi, nhức đầu.

3. Không dung nạp thực phẩm

Hiểu đơn giản là hệ thống đường ruột trở nên nhạy cảm với một số loại thực phẩm nhất định, không dung nạp chất gây tác động xấu đến sức khỏe. Mỗi khi ăn những thực phẩm này, người bệnh xuất hiện tình trạng khó chịu như đau bụng trên rốn sau khi ăn, đi phân lỏng, nôn mửa nhiều diễn ra trong vài tiếng đồng hồ sau khi ăn xong.

4. Đầy hơi, chướng bụng

Đầy hơi, chướng bụng cũng có thể là nguyên nhân gây ra bị đau bụng trên rốn sau khi ăn, thường đi kèm với các biểu hiện như khó chịu đau bụng từng cơn, ợ hơi ợ chua, buồn nôn, căng tức bụng, bụng phình ra…  Nguyên nhân thường đến từ thói quen sinh hoạt thường ngày không lành mạnh uống nhiều đồ uống có ga, ăn quá nhiều, ăn thực phẩm chiên xào nhiều dầu mỡ…

5. Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Khi dịch vị acid dạ dày trào ngược lên, dịch vị acid tiếp xúc với niêm mạc thực quản kích ứng và gây ra triệu chứng phiền toái như thường bị ợ nóng, ợ hơi, ợ chua, buồn nôn, đau bụng trên rốn sau khi ăn, đau tức nóng ran ở ngực, đắng miệng hôi miệng, nghẹn cổ, đau họng, khó tiêu.

6. Viêm tụy

Tuyến tụy có nhiệm vụ tiêu hóa thức ăn, kích thích sản sinh ra hormone. Phần lớn người bệnh viêm tụy hay bị đau bụng thượng vị, có thể đau xuyên ra phía sau lưng, diễn ra trong vòng vài tiếng đồng hồ. Triệu chứng này đi kèm buồn nôn, chướng bụng, vàng da.

7. Viêm ruột thừa

Khi bệnh mới khởi phát sẽ xuất hiện những cơn đau âm ỉ trên rốn, sau đó di chuyển xuống bụng dưới bên phải. Không điều trị đúng cách và kịp thời viêm ruột thừa có thể gây biến chứng nguy hiểm. Biện pháp phổ biến nhất điều trị viêm ruột thừa là can thiệp ngoại khoa.

8. Khó tiêu

Ăn uống vội vàng, ăn quá no hoặc tiêu thụ những thực phẩm khó tiêu như đồ dầu mỡ, chiên rán, thức ăn khó hấp thụ, thức ăn nhiễm khuẩn, bị ôi thiu dẫn đến khó tiêu. Những thói quen này cũng khiến người bệnh khó chịu, bị đau bụng trên rốn sau khi ăn.

Bị đau bụng trên rốn sau khi ăn có thể liên quan đến vấn đề tiêu hóa như bị khó tiêu, khó hấp thu

9. Bệnh Celiac

Một căn bệnh rối loạn tiêu hóa với triệu chứng điển hình là tiêu chảy, gầy sút cân do không hấp thụ được dinh dưỡng, nôn mửa nhiều, phân nhạt màu, đau khu vực trên rốn… Tình trạng xuất hiện khi cơ thể phản ứng với Gluten có nhiều trong các loại lúa mì, lúa mạch và các chế phẩm từ chúng.

10. Bệnh túi mật (sỏi mật, viêm túi mật)

Nhiệm vụ chính của túi mật là tiết dịch mật vào ruột non và tá tràng để tiêu hóa thức ăn. Khi bị viêm nhiễm, có sỏi gây tắc nghẽn túi mật xuất hiện những cơn đau trên rốn, cường độ mạnh kèm theo buồn nôn, người mệt mỏi, cạn kiệt sức lực.

ĐỌC THÊM: Đau vùng thượng vị buồn nôn cảnh báo bệnh gì?

III. Cách cải thiện tình trạng đau bụng trên rốn sau khi ăn

Khi bị đau bụng trên rốn sau khi ăn với trường hợp đau ở mức độ nhẹ thì có thể áp dụng một số mẹo đơn giản sau để giảm nhẹ cơn khó chịu:

• Uống nước ấm: Sử dụng nước ấm, không nên uống nước lạnh. Có thể cho thêm một vài lát gừng và mật ong, hai nguyên liệu này có công dụng nổi bật kháng viêm tốt, kích thích tuần hoàn máu làm ấm bụng, cải thiện tốt tình trạng đầy hơi, khó tiêu, bụng dạ nhẹ nhõm, dễ chịu hơn.
• Chườm nóng bụng: Chườm trực tiếp khăn ấm lên vị trí bụng bị đau. Nhiệt độ ấm làm các mao mạch giãn nở ra, tăng cường lưu thông khí huyết giảm đau hiệu quả.
• Massage: Thoa một ít dầu nóng lên bụng và xoa một lực nhẹ nhàng di chuyển theo vòng tròn khu vực quanh rốn. Thực hiện trong vòng 5 - 10 phút sẽ cảm nhận được cơn đau dịu đi rõ rệt.
• Thực hiện chế độ ăn uống nhiều rau củ quả: Chế độ ăn giàu chất xơ sẽ cải thiện tốt hệ tiêu hóa, hạn chế bị đầy bụng, khó tiêu.
• Tập thói quen nhai kỹ, chia nhỏ bữa ăn mỗi ngày: Giúp giảm bớt áp lực cho hệ tiêu hóa
• Hạn chế rượu và các loại đồ uống chứa caffein: Đây là những loại đồ uống gây kích thích dạ dày, làm tăng hoạt động của nhu động ruột và gây mất nước.

Nếu đau bụng trên rốn do thói quen ăn uống, sinh hoạt chưa đúng thì nên điều chỉnh chế độ ăn sẽ giúp cải thiện hiệu quả. 

Vận dụng đúng các biện pháp trên giúp giảm cơn đau an toàn, nhẹ nhàng. Tuy nhiên khi thấy tình trạng đau bụng tiến triển nặng, kéo dài nguy cơ cao cảnh báo bệnh lý nguy hiểm cần phải nhanh chóng đi thăm khám bác sĩ để được chẩn đoán và có biện pháp điều trị phù hợp.

Đối với trường hợp đau bụng trên rốn sau khi ăn khu vực thượng vị do viêm loét dạ dày cần phải có phương pháp điều trị chủ đạo. Các thuốc kháng sinh được dùng để trị nhiễm khuẩn, còn khi viêm dạ dày trở nặng, hay tái phát việc trị tận gốc căn nguyên là yếu tố quan trọng để điều trị thành công.

Hiện nay đã có Viên dạ dày Ngự y mật phương - Đông y thế hệ 2 hỗ trợ cải thiện hiệu quả với cơ chế toàn diện nhất.

Dùng trong 3 - 5 ngày đầu tiên khắc phục nhanh triệu chứng đau và nóng rát thượng vị, đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn; ợ chua ợ nóng.

Dùng đúng và đủ liệu trình tái tạo và phục hồi niêm mạc dạ dày, nhanh lành các vết loét. Đặc biệt củng cố cơ địa dạ dày bị tổn thương trở về ổn định, hạn chế tái phát trong thời gian dài. Sản phẩm nguồn gốc tự nhiên, người bệnh khi dùng an tâm không lo tác dụng phụ.